Önceki bölümden, düşüncelerimizin duyguları ve bedensel tepkileri etkilediğini biliyoruz.
Şimdi bu temel kavramlardan yola çıkarak pratikte işleyeceğimiz konulara geçelim.
BDT’deki inançlar hiyerarşisini en anlaşılır nasıl gösterebiliriz diye düşündük; bunun için en uygun imgenin bir ağaç olduğuna karar verdik.
Karşınızda bir elma ağacı hayal edin. Bu, bilincinizi simgeler. Dallarda meyveler olgunlaşmıştır: kimisi parlak ve sulu, kimisi ise zedelenmiş ya da bozulmuştur.
Bu ağaçtaki meyveler düşüncelerinizdir.
BDT’de bu tür düşüncelere “otomatik” denir; çünkü hızla, neredeyse fark edilmeden ve çaba harcamadan ortaya çıkarlar.
O kadar çok ve gelip geçicidirler ki, çoğu zaman nasıl belirdiklerini bile fark etmeyiz.
Bizi mutlu ya da mutsuz eden olaylar değil, onlar hakkındaki görüşlerimizdir.
Epiktetos
Daha fazla içerik için uygulamada
Sadece içeriğin bir kısmını görüyorsunuz, uygulamada çok daha fazla interaktif makale bulacaksınız. Ayrıca, psikolojik metinler, durum takibi, günlük ve otomatik düşünce günlüğü gibi birçok özellik mevcut!
Küçük bir düşünce deneyi önerelim.
Bir sinemada, filmin başlamasını beklediğinizi hayal edin.
Ön sıradaki bir kadın aniden ayağa kalkıp yanındaki erkeğe tokat atıyor.
Durum sert ve duygusal olarak gergin. Sizde anlık olarak hangi düşünceler belirir, hangi duyguları yaşarsınız, bir düşünün.
Kişisel deneyiminizi bilmediğimiz için tepkinizi tam olarak öngöremeyiz.
Bu yüzden, örnek olarak, yanınızda oturan iki kişiyi hayal edelim.
Solunuzda, geçmişte aile içi şiddetle karşılaşmış kırklı yaşlarda bir kadın var. İç tepkisi şöyle olabilir:
Yazık… Muhtemelen bunun bedelini evde ağır ödeyecek.
Hüzün, korku, umutsuzluk.
Gözyaşlarını tutmakta zorlanıyor.
Sağınızda ise yakın zamanda ağır ve uzun bir boşanma süreci yaşamış genç bir erkek var.
Ne biçim kadın! Ortalığı ayağa kaldıracağına eve kadar bekleyemez miydi!
Öfke.
Ellerini yumruk yapıyor, tansiyonu yükseliyor.
Gördüğünüz gibi, aynı olay farklı kişilerde bambaşka duygular yaratır; çünkü herkes dünyaya kendi deneyiminin prizmasından bakar.
İşte bu hızlı, kendiliğinden tepkilere otomatik düşünceler denir.
Peki o zaman aynı durumda insanlar neden farklı düşünür?
Bu, her olumsuz olayda kaçınılmaz olarak depresyona götüren bir düşünce-duygu kısır döngüsüne gireceğimiz anlamına mı gelir?
Kesinlikle hayır.
Otomatik düşünceler herkes için ortaya çıksa da her zaman psikolojik zorluklara yol açmaz.
Hangi düşüncelerin belireceği, daha derindeki inançlar ve içsel tutumlarla bağlantılıdır.
Nasıl ki ağaçtaki meyveler tek başına var olmaz; dallara, gövdeye ve köklere dayanır, otomatik düşüncelerimiz de ara ve temel inançlara yaslanır.
